Molendatabase
Naar zoekformulier

Berkmeermolen te Obdam / Berkmeer

Fotograaf: Marcel Stroo
Algemeen
 
Nummer: 605
Ten Bruggecate nr.: 00781
Naam: Berkmeermolen
Plaats: Obdam / Berkmeer
Adres: Berkmeerdijk 18
   1713 KX Obdam
Gemeente: Koggenland
Provincie: Noord-Holland
Molencategorie: Windmolen
Type: 8-kante grondzeiler binnenkruier
Functie poldermolen
Inrichting vijzel
Maalvaardig: Ja, maalt (op vrijwillige basis)
Bouwjaar: 1608/1803
Eigenaar: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Laatste update: Vrijdag 13 augustus 2010
Molendatabase
Naar zoekformulier

Berkmeermolen te Obdam / Berkmeer
 
Geschiedenis
 

'De Berkmeermolen' is een achtkante binnenkruier die dateert van omstreeks 1608.
Hij bemaalt de 225 ha grote polder De Berkmeer op de Vereenigde Raaksmaats- en Niedorperkoggeboezem.
Te zamen met de nabijgelegen Veenhuizermolen vormt hij een zeer belangrijk element in het open weidegebied.
Al in 1609 was het plan opgevat om het in open verbinding met de Heerhugowaard staande Berkmeer droog te maken. Alvorens dit echter plaats zou vinden werd al eerder de Heerhugowaard bedijkt en drooggemaakt, krachtens octrooi van maart 1625, waardoor de bedijking en droogmaking van het Berkmeer eenvoudiger was geworden.
Voor deze laatste onderneming werden in de loop der tijd twee octrooien verleend. Het ene op 14 december 1626 aan Reinoud van Brederode als Heer van Veenhuizen en Spanbroek. Het andere op 21 maart 1633 aan Johan van Mathenes, Heer van Mathenes, Riviere, Opmeer, Souteveen etc. en de voogden van de kinderen van wijlen de Heer van Obdam, onder welke genoemde heerlijkheden het meer zich uitstrekte. In 1635 was de ca 255 ha grote polder al droog en kon de grond worden opgemeten en verkaveld.
Tot 1725 vond de bemaling plaats door middel van een gang van drie wipmolens met scheprad. In dat jaar werd de bovenmolen omgebouwd tot vijzelmolen en werd naar deze molen een nieuwe aanvoertocht gegraven. De onder- en middelmolen werden in 1726 of 1727 voor afbraak verkocht.
In of kort voor 1740 is de vijzelmolen zwaar beschadigd of zelfs omgewaaid, hetgeen in november 1802 nogmaals gebeurde. Op de plaats van de wip-vijzelmolen werd in 1803 de huidige molen gebouwd. Deze molen was afkomstig uit de polder De Wogmeer bij Hensbroek en was vermoedelijk een door vervijzeling overcompleet geworden schepradmolen uit omstreeks 1608.
In 1877 werd naast de molen een hulpstoomgemaal gebouwd bestaande uit een locomobiel met centrifugaalpomp. De stoominstallatie werd in 1925 vervangen door motoraandrijving, waarna de beide houten roeden van de molen werden verwijderd.
In het oorlogsjaar 1941 werd de windmolen echter weer maalvaardig gemaakt en sindsdien is hij weer regelmatig voor bemaling in bedrijf.

Molendatabase
Naar zoekformulier

Berkmeermolen te Obdam / Berkmeer
 
Informatie
 
Molenaar: A. van Leijen
Telefoon: 072-571 4986
Openingstijden: op afspraak
Open voor publiek: Ja
Opmerkingen: Geef hier uw wijzigingen door
Molendatabase
Naar zoekformulier

Berkmeermolen te Obdam / Berkmeer
 
Technische gegevens
 
Type: 8-kante grondzeiler binnenkruier
Functie poldermolen
Inrichting vijzel
Vlucht: 24,90 m.
Wieksysteem: Oudhollands met fokwieken
Binnenroede: 24,90 m., ijzer, geklonken, fabr. Gebr. Pot te Kinderdijk, nummer 1871, bouwjaar 1900.
Buitenroede: 24,90 m., ijzer, geklonken, fabr. Gebr. Pot te Kinderdijk, nummer 1818, bouwjaar 1900.
As: Gietijzer, fabr. De Prins van Oranje te 's Hage, bouwjaar 1875, nummer 984.
Vang: Vlaamse vang
Bovenwiel of aswiel: 55 kammen, steek 15 cm.
Overige molen- of aandrijfwielen: Bovenbonkelaar: 25 kammen
Onderbonkelaar: 24/31 kammen
Vijzelwiel: 33 kammen, steek 16,7 cm.
Overbrengingsverhoudingen: 1:1,60 (licht werk) en 1:2,07 (zwaar werk)
Kruiwerk: rollenkruiwerk
Biotoop: Goed (Lees meer...)
Rijksmonument nummer 31214
GPS
RD-coördinaten   X = 121,349    Y = 522,705  
GPS-coördinaten   52°41,44'N 4°53,37'E
Specificaties: Diam. vijzel: 1,80 m., diam. vijzelbalk = 56 cm., spoed beschoeping = 1,70 m., hellinghoek = 30°
Opvoerhoogte: 2,2 - 2,4 m.
Molendatabase
Naar zoekformulier

Berkmeermolen te Obdam / Berkmeer
 
Molen op de kaart