Een waardevol symbool van vertraging

Column door Janny van der Heijden - Culinair journalist, televisiepresentator en ambassadeur van Open Monumentendag

Een waardevol symbool van vertraging

culinair journalist en presentator Janny van der Heiden staat lachend voor een deel van een oud pand

Voor mij zijn onze ‘oer-Hollandse molens’, opdoemend tijdens een vaartocht of al fietsend door ons polderlandschap, bakens in het landschap die mij keer op keer doen glimlachen.

Meer dan nostalgische monumenten

Ik voel een diepe bewondering voor deze draaiende reuzen, die al eeuwenlang onze horizon sieren. Molens die ons landschap gecreëerd hebben door water te pompen, aan onze scheepvaart hebben bijgedragen door hout te zagen. Maar ook bepalend zijn geweest voor ons eten door olie te persen en specerijen, graan en cacao te malen.

Molens zijn meer dan nostalgische monumenten. Ze vertellen verhalen van vakmanschap, noeste arbeid en ingenieuze techniek. Persoonlijk, en dat zal niet verbazen, heb ik een grote voorliefde voor korenmolens. Ik ben blij dat er nog steeds molens in Nederland graan tot meel en bloem malen. Ook al kan ik er niet altijd zelf naar toe om hier mijn voorraad in te slaan; online bestellen kan gelukkig ook. Misschien is het een té romantische gedachte,  maar de wetenschap dat mijn baksels beginnen met een basis die met aandacht en oeroude kennis is geproduceerd, geeft mij niet alleen een goed gevoel, ik weet ook zeker dat het eindproduct hierdoor beter smaakt.

Ze vertellen verhalen van vakmanschap, noeste arbeid en ingenieuze techniek.

Symbool van een ander ritme

In een tijd waarin alles steeds sneller en efficiënter moet, zijn molens een symbool van een ander ritme. Een draaiende molen vraagt om geduld, wind en vaardige handen. Het is een ritme dat haaks staat op de voortdurende haast in onze tijd, waarin productieprocessen geoptimaliseerd worden en alles met een druk op de knop beschikbaar is. Juist die vertraging maakt de molen waardevol. Het malen van graan, het krakende geluid van de molen in arbeid, het draaien van de wieken in het ritme van de wind; het dwingt je bijna om even stil te staan. Om niet te hollen, maar te waarderen wat ambacht en tijd betekenen. En is dat niet precies wat we nodig hebben? De schoonheid van een écht ambacht en een moment van rust in een wereld die nooit stilstaat.

Dus: zoek de rust op en bezoek een van de vele molens of ga op ontdekkingstocht tijdens Open Monumentendag (12 en 13 september)!

Foto door Janita Sassen

Word Molenvriend

Nederland zonder molens is ondenkbaar. Maar om deze monumentale iconen te laten draaien en malen is geld en aandacht nodig.

of abonneer je op onze nieuwsbrief!