Coppensmolen te Zeeland

Coppensmolen

Zeeland, Noord-Brabant

Over Coppensmolen

Merkwaardigerwijs is het exacte bouwjaar van deze niet eens zo oude molen lange tijd niet bekend geweest. Inmiddels weten wij meer: deze molen is in 1883 gebouwd als opvolger van een standerdmolen die in 1857 was neergezet. Die standerdmolen kwam daar op initiatief van de uit Ravenstein afkomstige Joh. Versterren.
Wat het meest aannemelijk is: Joh. Versterren verhuisde in 1857 naar Zeeland en nam de standerdmolen als het ware mee. In Ravenstein was namelijk in 1857 op initiatief van Matthias Versterren een nieuwe ronde stenen stellingmolen gebouwd, de nog altijd bestaande korenmolen "De Nijverheid". Waren de Versterrens broers?

Opdrachtgever in 1883 tot de bouw van de stenen molen was Nicolaas Coppens, lid van de zeer bekende Brabantse molenaarsfamilie. Vermoedelijk was de standerdmolen door blikseminslag dusdanig beschadigd, dat men besloot deze niet meer te herstellen, maar een nieuwe molen te bouwen. 

In die molen is een groot aantal onderdelen gebruikt dat afkomstig is uit een standerdmolen, hier dus vrijwel zeker de voorganger: de trap, een kruisplaat, burriebalken, een hoekstijl, een tot spoorwiel verbouwd bovenwiel, een voor de luitafel gebruikte schijf van het rondsel, een aantal weegbanden en een balk van het voorste kapspant. Volgens overlevering zou de romp gebouwd zijn met stenen van de gesloopte vestingwerken van Grave (dus ook de stenen romp was in dat opzicht niet nieuw!).
In de maalbak van het westelijke koppel stenen staat de notitie "De molen aangemalen den 17 november 1883”, waarmee duidelijk wordt aangegeven dat deze molen eind 1883 maalvaardig was.
Reeds in 1910 was bij de molen een maalderij opgericht, in 1911 kwam de ruwoliemotor. Het gebouw is nog aanwezig, de machine niet meer.

Eind 1947 brak tijdens het malen de binnenroede. De financiering van een goede tweehands roede was vervolgens een probleem, maar met veel moeite en ook hulp van De Hollandsche Molen slaagde men erin, de molen weer maalvaardig te krijgen. 
Tot 1950 hebben drie generaties Coppens de molen in eigendom gehad, in dat jaar kwam de molen in bezit van de familie Van Dongen. 

In het najaar van 1971 werd de toenmalige gemeente Zeeland eigenaar en die bereidde vrij snel daarna een restauratie voor: de molen was inmiddels al jaren buiten bedrijf en in zeer matige staat. 
In een volgende fase werden wiekenkruis en bovenas verwijderd en in de augustus 1976 ging de kap eraf. De restauratie voltrok zich vervolgens snel: nog vóór de jaarwisseling had de molen een nieuwe kap, staart en (opgehekte) roeden. Al in april 1977 werd de molen feestelijk draaivaardig in gebruik genomen: het binnenwerk moest nog worden hersteld maar de molen kon alvast weer draaien (en deed dat vervolgens ook regelmatig). 
In 1982/83 had men het gaandewerk zover hersteld dat de molen ook weer kon malen. Oud-eigenaar Sjef van Dongen 'herontdekte' zijn vroegere bezit en werd één van de vaste molenaars. (Hij overleed in 2018, 95 jaar oud). 

In het voorjaar van 2008 werden beide roeden gestreken, om na te kunnen worden gekeken. Vervolgens zijn zij weer gestoken. Bij deze gelegenheid herkreeg de Coppensmolen het stroomlijnsysteem Van Bussel.
Eind 2012 begaf het linker lange zwaard (schoor) het. Dit was aanleiding om de molen voorlopig stil te zetten. Niet alleen die schoor, maar vrijwel het gehele staartwerk bleek aan vervanging toe. Begin september 2013 was dit werk gedaan en de molen opnieuw maalvaardig.
Medio 2025 staat deze molen met kale roeden en wordt gewerkt aan de kapbedekking. Inmiddels zijn de nieuwe roeden klaar. 

Bouwjaar
1883
Functie
Molenaar
Pieter van Dongen en Andries Bongers
Telefoon
06 - 46406817
Aandrijving
Adres
Kerkstraat 122
5411 CM Zeeland
Noord-Brabant
Open op afspraak
Nee
Open voor publiek
Ja
Openingstijden
Zaterdag 9.00 - 12.00 uur en op afspraak.
Schoolbezoek mogelijk
Nee

Word Molenvriend

Nederland zonder molens is ondenkbaar. Maar om deze monumentale iconen te laten draaien en malen is geld en aandacht nodig.

of abonneer je op onze nieuwsbrief!
 

Meer over deze molen

Coppensmolen te Zeeland

Locatie

Bezoekadres
Kerkstraat 122
Gemeente
Maashorst
Plaats
Zeeland
Postcode
5411 CM
Plaats (postadres)
Zeeland
Provincie
Rijksdriehoek: X
175043
Rijksdriehoek: Y
412828
WGS84: N (breedtegraad)
51.70386
WGS84: E (lengtegraad)
5.67716

Contact

Eigenaar
Gemeente Maashorst
E-mailadres
coppensmolen@hotmail.nl
Telefoon
06 - 46406817

Over de molen

Inrichting
Aandrijving
Overbrengingsverhouding
1 : 6,1
Specificaties
2 koppels 17er kunststenen;
Luiwerk: sleepluiwerk

Registratienummers

DHM-databasenummer
787
Rijksmonumentnummer
40320
Ten Bruggencatenummer
01971