Westveense Molen te Woerdense Verlaat

Westveense Molen

Woerdense Verlaat, Zuid-Holland

Over Westveense Molen

Deze molen bemaalde tussen 1676 en 1975, zeg maar 300 jaar, uitsluitend op windkracht het 145 ha. grote waterschap Westveen. In dat laatste jaar werd een overlaat gemaakt naar de (lager gelegen) Noordse Buurter Polder.

Het bouwjaar van deze molen is onderwerp van studie geweest: in een mantelstijl staat een jaartal, dat geïnterpreteerd kan worden als 1674 óf als 1676. Dat laatste jaartal heeft daarbij de voorkeur. Maar op de kaart van het Hoogheemraadschap van de landen van Woerden van de gebr. Vingbooms uit 1670 staat reeds een molen ingetekend; datzelfde geldt de kaart van het grondgebied van de proosdij van St. Jan, van D. van Groenouw uit 1665: ook daarop staat een molen afgebeeld. Geconcludeerd kan worden dat hier vóór 1665 een molen is gebouwd.
Archiefonderzoek door de historische kring Woerden en omstreken wees uit dat in het 'Rampjaar' 1672 door Franse troepen in deze contreien minstens vijf poldermolens in brand zijn gestoken (en daarbij dus verwoest). Het is zeer goed mogelijk dat ook de Westveense Molen hiervan slachtoffer werd. In dat geval is 1676, als jaartal van een noodzakelijke herbouw, zeer aannemelijk.

Op 21 november 1837 brak bij zware storm de koker en stortte het bovenhuis als gevolg naar beneden. De enorme schade was snel hersteld. In 1858 werd een nieuw onderwiel met eiken velgen aangebracht (welke laatste in 1905 in iepen werden vervangen). In 1919 werden twee gebruikte ijzeren Potroeden gestoken en in 1935 kreeg de molen Dekkerwieken. 

In 1963 was ingrijpend werk nodig aan de fundering: de inmiddels behoorlijk verzakte molen kreeg toen een betonfundering op acht pulspalen. Van de schepradgoot werd het metselwerk vernieuwd en de Dekkerwieken maakten plaats voor fokken.
Na deze grondige restauratie volgden nog herstelbeurten in 1978/1979 en in 1991. Bij die laatste gelegenheid kreeg de molen onder meer nieuwe roeden.

Begin 2009 werd begonnen met een zeer grote restauratie: nadat de roeden waren gestreken ging het complete bovenhuis eraf. De scheefstand, die dus al in 1963 was gecorrigeerd, heeft men toen opnieuw bijgesteld. Verder: kruisarm onderwiel vervangen, koker gerepareerd, nieuwe kruineuten, muurplaat aangescherfd, scheprad en wielbak verdiept en versmald, schepradkast en achterwaterloop vervangen, koningspil aangescherfd, drie nieuwe vangstukken, dak vernieuwd, evenals twee fokken, trapbomen, schoren en treden. Begin 2010 was de molen weer maalvaardig.

In 2021 was de molen opnieuw stevig aan de beurt: op 20 september kreeg de molen een nieuwe buitenroede en heeft men de betimmering van de kap geheel vervangen en van EPDM voorzien. Ook werd, opmerkelijk, de penbalk vervangen.

Bouwjaar
1676
Functie
Molenaar
Maarten van Scheppingen
Telefoon
06-4049 8381
Aandrijving
Adres
Westveensekade 6
3652 MC Woerdense Verlaat
Zuid-Holland
Open op afspraak
Ja
Open voor publiek
Ja
Openingstijden
op afspraak
Schoolbezoek mogelijk
Nee

Word Molenvriend

Nederland zonder molens is ondenkbaar. Maar om deze monumentale iconen te laten draaien en malen is geld en aandacht nodig.

of abonneer je op onze nieuwsbrief!
 

Meer over deze molen

Westveense Molen te Woerdense Verlaat

Locatie

Bezoekadres
Westveensekade 6
Gemeente
Nieuwkoop
Plaats
Woerdense Verlaat
Postcode
3652 MC
Plaats (postadres)
Woerdense Verlaat
Provincie
Rijksdriehoek: X
119310
Rijksdriehoek: Y
463646
WGS84: N (breedtegraad)
52.15983
WGS84: E (lengtegraad)
4.86563

Contact

Eigenaar
Stichting De Utrechtse Molens
E-mailadres
maarten@westveensemolen.nl
Telefoon
06-4049 8381

Over de molen

Inrichting
Aandrijving
Overbrengingsverhouding
1 : 0,60
Specificaties
Diam. scheprad: 5,21 m, breedte scheprad: 0,30 m;
Tasting: 67 cm.;
Opvoerhoogte: 's winters 1.40 m, 's zomers 1,35 m;
Wateras: fabr. Prins van Oranje, nr. 1223, uit 1879;
Sintelstuk: fabr. Klootwijk Leiden, uit 1920.

Registratienummers

DHM-databasenummer
1032
Rijksmonumentnummer
39003
Ten Bruggencatenummer
00021